atletizmdunyasi.com: Ana Sayfa

Madalyanın üçte ikisi ithal

2 Eylül 2015, 04:55 - Güncelleme: 2 Eylül 2015, 05:38

Türkiye doğumlu olmayan atletlerin ülke atletizmindeki yeriyle ilgili araştırmamızın ikinci bölümünde işin sayısal dökümünü çıkardık. Ortaya çıkan manzara, temsildeki düşük orana rağmen alınan 26 madalyanın 17'sinin ithal atletler tarafından kazanıldığını gösteriyor. Şevket Furkan Erbay'ın araştırmasının ikinci bölümü...

Madalyanın üçte ikisi ithal ANALİZ - Nahoş tabirle 'devşirme' olarak tanımlanan Türkiye doğumlu olmayan ayyıldızlı formayı giyen atletlerin ülke atletizmindeki yerini ortaya koymak için yaptığımız analizin ilk bölümünde, küresel durumun Türkiye gibi ülkelere dışardan katkıyı bir anlamda zorunlu kıldığını anlatmaya çalışmıştık. Bu bölümde ise 1990'lı yılların ikinci yarısından bu yana Türkiye'ye gelen atletlerin büyük şampiyonalarda somut olarak bir katkı yapıp yapmadığını irdeleyeceğiz.

Gençler statüsünde son dönemde yarışma fırsatı bulsa da ağırlıkla büyüklerde boy gösterebilen Türkiyeli ithal atletlerin bu durumundan dolayı, analizde yaş grubu sonuçlarını dikkate almadık. Çünkü 19 yaşın altındayken Türkiye'ye getirilip yarıştırılma fırsatı bulan çok az (Elvan Abeylegesse, Ali Kaya) atlet vardı ve bu rakam bir veri genellemeye uygun değildi. 

Büyüklerde ilk kez Türkiye formasıyla yarışan 'vatandaş yapılmış' atletler, 1999 Dünya Şampiyonası'nda sahne aldı. 1970 Rusya doğumlu Ebru Kavaklıoğlu (Yelena Kopytova) sprint rekortmeni Cengiz Kavaklıoğlu ile evlenerek Türkiye vatandaşı olmuştu. Daha önce Barselona Olimpiyatları'nda altıncılığı bulunan Kavaklıoğlu, Sevilla'daki Dünya Atletizm Şampiyonası'nda 5000 metreyi Türkiye rekoru kırarak beşinci sırada tamamlayıp, o güne kadar Türkiye'nin bu organizasyonda elde ettiği en önemli başarıyı yakalamıştı. Aynı organizasyonda disk atmada yarışan Oksana Mert ve Bulgar kökenli gülleci Svetla Sınırtaş ise finallere kalamadılar..

KATILIM %24, MADALYA %65
1999'da başlayan bu serüvende 2015 Pekin Dünya Atletizm Şampiyonası'na kadar incelediğimiz 35 şampiyonada (Olimpiyat, Dünya, Avrupa, Dünya Salon, Avrupa Salon) Türkiye formasıyla 357 kez yarışıldı. Bu temsillerin yaklaşık dörtte birine (%24) denk gelen 86 tanesini Türkiye vatandaşı yapılan atletler sahip (Bu orana temel atletizm eğitimini güçlü Bulgaristan ekolü içinde edinen, ancak köken olarak Türk olduğu için 'yabancı' muamelesi görmeyen Bulgar göçmeni atletler dahil değil).

Rakamlara bakılığında, aslında ithal sporcuların milli takım temsilindeki oranın makul seviyelerde olduğunu görüyoruz. Son dönemde bu biraz yüzdesel olarak artış göstermiş durumda (Pekin'de 12 kişinin 6 tanesi Türkiye doğumlu değildi), ancak bunun en önemli sebeplerinden birinin 'yerli' elit atletlerin doping cezası yüzünden yarışamayacak durumda olması ya da baraj geçecek seviyenin çok gerilerinde kalması olduğunu da akıldan çıkarmamak lazım...

Temsilde %24'ü ancak bulan bu atletlerin, bazı atletlerin ve antrenörlerinin dedikodu yaptığı üzere fazladan transfer ücreti ya da ödenek aldığı da yok. Ramil Guliyev veya İlham Tanui Özbilen, tıpkı Halil Akkaş gibi antrenman ve kamp harcırahı alıyor, aşağı yukarı aynı ödeneklerle şampiyonalara hazırlanıp, aynı ödül yönetmeliğinden faydalanıyor. İthal atletlerin tek önemli avantajı, yıl içinde yaptıkları derecelerden dolayı, yerli bir atlete oranla milli takım seçmesi gibi görülen Türkiye Şampiyonası'ndan genelde muaf tutulmaları olarak belirtilebilir. Yani şampiyonada yarışmadan ön seçimsiz takıma giriyorlar. 

1999'dan bu yana incelediğimiz büyük şampiyonalarda elde edilen an itibariyle 8 altın, 13 gümüş, 5 bronz madalya bulunuyor (Elvan Abeylegesse'nin 'askıdaki' üç gümüşü ile ve Gamze Bulut'un henüz resmen altına dönüşmeyen madalyası listede 'gümüş madalya' olarak yer almaktadır). Bu madalyaların 17 tanesini ithal atletler kazanırken, 9 tanesi yerli isimlerden geldi. Daha net bir ifadeyle; şampiyonalara giden atletlerin %24'ünü oluşturan 'yabancılar', madalyaların %65'ini elde etti. Elvan'ın madalyaları kuvvetle muhtemel resmen geri alındığında bu oran %60 olacak. 


Nevin Yanıt, Göteborg'daki 60 engelli altın madalyasını doping yüzünden kaybetmişti.

2013 SONRASI DEĞİŞİM
Bir diğer dikkat çekici nokta, Türkiye atletizminde "kuşkulu yükseliş döneminin" zirve yapan yerli atletlerinin 2013'teki furya sonrasında madalyaları bıçak gibi kesildi. 2013 Avrupa Salon'dan itibaren yapılan son altı büyük organizasyonda Türkiye'ye puan getiren ilk sekiz sonuçlarının tamamını ithal atletler kazandırdı. 

Ezcümle şunu şöylemek lazım: Bu dönemde doping yüzünden unvanlarını/madalyalarını kaybeden atletler de oldu. Bunların arasında hem Nevin Yanıt, Aslı Çakır Alptekin gibi yerli sporcular, hem de Alemitu Bekele, Elvan Abeylegesse (kesinleşmedi) gibi "büyük ithal umutlar" var. Yaşananlar, yurtdışından getirilen atletlerin dopingli çıkmayacağı gibi bir garantinin kesinlikle olmayacağını söylüyor. Ama yalanın ve köşe dönmeciliğin, siyasetten ticari hayata kadar uzanan düzlemde ne derece yaygın olduğunu tecrübe ettiğimiz bu toplumun bağrından çıkanlara "koşulsuz güven" beslemek, hata olur. 

atletizmdunyasi.com / Şevket F. Erbay
Paylaş:
İlgili Haberler:

Tarih ile köprü: Göker

Tarih ile köprü: Göker
1952 Olimpiyatları'nın yarışmacılarından 87 yaşındaki Turhan Göker, Atletizm Dünyası okurlarının karşısında...

Atletizm Dünyası 5 yaşında

Atletizm Dünyası 5 yaşında
Türkiye'nin alanındaki tek haber kaynağı atletizmdünyasi.com, Nisan 2012'de başladığı yayın hayatında 5. yılı doldurdu.
Yorum Ekle
 
 
Yorumlar
Bu habere henüz yorum yapılmamış.
2017 PERFORMANS LİSTELERİ
Erkekler Kadınlar >
100 metre Sydney Siame 9.88
200 metre Akani Simbine 19.95 A
400 metre Steven Gardiner 44.26
800 metre Clayton Murphy 1:43.60
1500 metre Josh Kerr 3:35.99
5000 metre Brett Robinson 13:22.93
10 bin metre Abbabiya Simbassa 28:03.83
Yarı maraton Bedan Karoki Muchiri 59:10
Maraton Wilson Kipsang Kiprotich 2:03:58
3000m su engelli Getnet Wale 8:25.28
110m engelli Yordan L. OFarrill 13.33
400m engelli Abderrahaman Samba 48.31 A
Gülle atma Ryan Crouser 22.15
Disk atma Fedrick Dacres 68.88
Çekiç atma Pawel Fajdek 81.39
Cirit atma Ioánnis Kiriazís 88.01
Dekatlon Lindon Victor 8472
20 km yürüyüş Kaihua Wang 1:17:54
50 km yürüyüş Håvard Haukenes 3:43:40
4x100 bayrak Canada 38.15
4x400 bayrak Empire Athletics 3:00.92
ANKET
Türkiye atletizminde hangisi daha önemli sorundur?




ad tv twitter facebook rss phone